Η κρίση νυχτερινού τρόμου ή αλλιώς το «Pavor Nocturnes» είναι ένα επεισόδιο πανικού που παρουσιάζεται στην πρώτη φάση του ύπνου πριν αρχίσουν τα όνειρα. Το φαινόμενο αυτό είναι αρκετά συχνό και εκδηλώνεται στο 39% των παιδιών νηπιακής ηλικίας. Παρόλο που δεν θεωρείται σοβαρό, εντούτοις ο τρόπος που εκδηλώνεται είναι αρκετά τρομακτικός για τους γονείς.
Ο νυχτερινός τρόμος συμβαίνει κατά την διάρκεια βαθύ ύπνου όταν το παιδί ξαφνικά βγάζει κραυγές με έντονες κινήσεις των χεριών και των ποδιών. Αυτό που κάνει επικίνδυνη την κρίση είναι ότι το παιδί πολλές φορές μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι και να περπατήσει ανήσυχα μέσα στο σπίτι.
Την στιγμή της κρίσης το παιδί παρουσιάζει ταχυκαρδία, γρήγορη ανάσα και έκκριση αδρεναλίνης, με συνέπεια εφίδρωση, μυδρίαση και μάτια διάπλατα ανοιχτά. Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι την στιγμή της κρίσης το παιδί δε είναι σε θέση να ακούσει τι γίνεται στο περιβάλλον του, γι΄ αυτό και δεν ηρεμεί αμέσως με τη συνομιλία, αντιθέτως συνεχίζει να αντιδρά με σύγχυση. Κατά την διάρκεια του επεισοδίου το παιδί δεν είναι εντελώς ξύπνιο αλλά βρίσκεται στο στάδιο μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, και γι΄ αυτό δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον γονιό που προσπαθεί να το παρηγορήσει.

Μετά το επεισόδιο το παιδί δεν θυμάται τίποτα, αντίθετα με ότι συμβαίνει συνήθως με έναν εφιάλτη.

Ποια είναι τα αίτια των νυχτερινών τρόμων;

Τα αίτια του νυχτερινού τρόμου προς το παρόν είναι άγνωστα αν και εικάζεται ότι στην εκδήλωσή τους εμπλέκονται πολλοί παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα, η κούραση, το στρες και άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες. Είναι καλό να τονιστεί ότι μερικές φορές οι τρόμοι μπορεί να χειροτερεύουν κάθε φορά που το παιδί αρρωσταίνει ή έχει άγχος ή ανησυχία για κάτι.

Ποια είναι η αντιμετώπιση των νυχτερινών τρόμων;

Το πρώτο και βασικότερο είναι, εμείς οι γονείς να παραμένουμε ήρεμοι και ψύχραιμοι έως ότου τελειώσει η κρίση. Προσπαθούμε να αποφύγουμε να το αγκαλιάσουμε, ή να το παρηγορήσουμε την ώρα που εκδηλώνεται η κρίση, εκτός αν κινδυνεύει να χτυπήσει. Πολλές φορές όταν προσπαθήσουμε να το καθησυχάσουμε το επεισόδιο γίνεται πιο έντονο και μακρύτερο.
Αυτό που πρέπει να προσέξουμε είναι η ασφάλεια του παιδιού στο χώρο που κοιμάται π.χ απομακρύνουμε αιχμηρές επιφάνειες από το σημείο που κοιμάται κλπ.

Πρέπει οι γονείς να ανησυχούν για τους νυχτερινούς τρόμους;

Όχι. Ο νυχτερινός τρόμος παρουσιάζεται στο 39% των νηπίων χωρίς να υπάρχει κάποια επίσημα καταγεγραμμένη επιπλοκή στην ανάπτυξη του παιδιού. Τα επεισόδια αποτελούν μέρος της ψυχοκινητικής ανάπτυξης του παιδιού και κάποια στιγμή ξεπερνιέται χωρίς καμία επιπλοκή.

Πότε πρέπει να δούμε ειδικό;

Στον ειδικό πάμε όταν η συχνότητα των νυχτερινών τρόμων επηρεάζει τον ύπνο όλης της οικογένειας όπως επίσης και την λειτουργικότητα του παιδιού στις καθημερινές του δραστηριότητες. Επίσης, όταν η κρίση είναι πολύ έντονη με πιθανότητα να τραυματιστεί το παιδί.

Ευάγγελος Ορφανίδης εγγεγραμμένος Κλινικός Ψυχολόγος