Για την ακρίβεια «Η μέρα της μαρμότας» είναι έκφραση που στο περίπου σημαίνει Όλο τα ίδια και τα ίδια! Πριν ακόμη γίνει ταινία με τον Μπιλ Μάρει και την Άντι Μακ Ντάουελ ήταν και παραμένει “μετεωρολογικό έθιμο”. Το έθιμο αυτό ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια από Γερμανούς μετανάστες που πήγαν σε ΗΠΑ και Καναδά. Κάθε 2 του Φλεβάρη παρακολουθούν τη Μαρμότα, ένα είδος σκίουρου, την ώρα που βγαίνει από τη φωλιά της.
Αν βγει και δει τη σκιά της θα ξαναμπεί μάλλον τρομαγμένη στη φωλιά της. Και έτσι, λένε οι εμπειρικοί μετεωρολόγοι, ο χειμώνας θα κρατήσει άλλες έξι βδομάδες. Αν βγει και χαλαρά συνεχίσει τις βόλτες της, λένε ότι τελειώνει γρήγορα ο χειμώνας.

Στην ταινία πρωταγωνιστεί ο Bill Murray όπου υποδύεται έναν εγωκεντρικό και εξαντλημένο δημοσιογράφο που απρόθυμα στέλνεται σε ένα μικρό χωριό των ΗΠΑ για να καλύψει ένα γεγονός που ο ίδιος θεωρεί ανούσιο, «την μέρα της μαρμότας». Ο πρωταγωνιστής από την πρώτη στιγμή που φθάνει στο χωριό ανυπομονεί να τελειώσει το ρεπορτάζ για να επιστρέψει πίσω στην ρουτίνα του. Η ειρωνεία είναι ότι παγιδεύεται στην ιστορία, έτσι η κάθε μέρα επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Ο πρωταγωνιστής μας είναι πλέον καταδικασμένος να περάσει την αιωνιότητα του σε ένα χώρο που δεν του αρέσει, με ανθρώπους που δεν συμπαθεί και κάνοντας το ίδιο πράγμα σε ένα φαινομενικά ατελείωτο σημείο στο χρόνο.
Η ταινία μας κάνει να αναρωτηθούμε, τι θα κάναμε άραγε αν μπλέκαμε σε μια κατάσταση της οποίας δεν έχουμε τον έλεγχο. Ποια στάση θα τηρούσαμε; Θα ήμασταν έρμαιο της ροής των γεγονότων; θα τηρούσαμε μοιρολατρική στάση κατηγορώντας θεούς και δαίμονες ρίχνοντας την ευθύνη σε άλλους; Θα προσπαθούσαμε να δούμε την κατάσταση από μια διαφορετική σκοπιά;
Ο πρωταγωνιστής μας στην ταινία περνάει από διάφορα στάδια μέχρι να αποδεχτεί την τραγική θέση την οποία βρίσκεται. Γκρίνια, απόρριψη, μοιρολατρία, οργή, αυτοκαταστροφικότητα. Στο τέλος συνειδητοποιεί ότι όσο και να δυσανασχετεί παραμένοντας όμως αδρανής, τίποτα δεν πρόκειται ν’αλλάξει. Έτσι λοιπόν, ξεκινά να υιοθετεί μια πιο θετική στάση μέσα από την δημιουργία, την φιλομάθεια και την στοχοθεσία αγνοώντας τα τοξικά συναισθήματα που βίωνε στην αρχή της ταινίας. Μέσα από την καινούργια οπτική που αποκτά ο πρωταγωνιστής πετυχαίνει το στόχο του και ξυπνάει επιτέλους την επόμενη μέρα από τη μέρα της μαρμότας.
Η ταινία αυτή με αλληγορικό τρόπο μας διδάσκει για το πως θα πρέπει να προσεγγίζουμε τη ζωή μας.

Η κάθε κατάσταση που βιώνουμε είναι προσωρινή φτάνει μέσα από μια αρνητική εξέλιξη να μπορούμε πάντοτε να παίρνουμε το θετικό απόσταγμα της. Άραγε, εκεί να κρύβεται και το μυστικό της ευτυχίας για τον καθένα μας; Μήπως η δυσκαμψία των συναισθημάτων μας και η στάσης μας απέναντι στο πρόβλημα να είναι η αιτία της αυτοπαγίδευσης μας; Μήπως αν στρέφαμε την προσοχή μέσα μας να ανακαλύπταμε ότι η ευτυχία που ψάχναμε διακαώς να βρισκόταν εξ΄αρχής μέσα μας;
Το βασικότερο μήνυμα της ταινίας είναι ότι ο καθένας μας πρέπει να κατανοήσει και να αποδεχτεί ότι πάντοτε θα υπάρχουν δυσκολίες και αλλαγές στη ζωή μας, αλλά αν έχουμε μια πιο θετική στάση ζωής έχοντας ευγνωμοσύνη, επιμονή, υπομονή και αφοσίωση στην επίτευξη των στόχων μας, τότε μπορούμε να «αγγίξουμε», ότι κι αν σημαίνει για τον καθένα μας, την ευτυχία.

«Για να αλλάξουμε μια κατάσταση πρέπει πρώτα να αλλάξουμε εμείς, να εξελιχθούμε σαν άνθρωποι. Έτσι η ζωή μας αλλάζει αβίαστα…»

Μέσα από την πλοκή της ταινίας παρατηρούμε να προσεγγίζεται τέλεια η ιδέα του υπαρξισμού παραθέτοντας τα σημαντικότερα υπαρξιακά ερωτήματα και διαπιστώσεις όπως: Ζεις τη ζωή σου με την πληρότητα που θέλεις, ή απλά υπάρχεις; Τι είναι ο χρόνος πραγματικά, και πώς ορίζεις το νόημα στη ζωή μας. Τι κάνεις για να δώσεις στον εαυτό σου κάποιο σκοπό, που θα σε κάνει να νιώσεις πληρότητα και ζωντάνια;

 

Από εμας θα εξαρτηθεί το τελικό αποτέλεσμα. Από μας θα εξαρτηθεί ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Η μοίρα μας βρίσκεται στα χέρια μας.
Οδυσσέας Ελύτης

 

 

Ευάγγελος Ορφανίδης Εγγεγραμμένος Κλινικός Ψυχολόγος