Η κατάθλιψη είναι μια ψυχική διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από μια περίοδο έντονων αρνητικών συναισθημάτων, έλλειψη ενδιαφέροντος, ανηδονία, αισθήματα ενοχής και χαμηλής αυτοπεποίθησης, διαταραχές του ύπνου και της κανονικής όρεξης, απώλεια ενέργειας αλλά και δυσκολία στην συγκέντρωση. Από την άλλη, κάποιος μπορεί φαινομενικά να δείχνει ευτυχισμένος, απόλυτα λειτουργικός ενώ στην πραγματικότητα εσωτερικά να υποφέρει από συμπτώματα κατάθλιψης. Η κατάθλιψη πολλές φορές απέχει πολύ από την στερεοτυπική εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας, ενός ανθρώπου ριζωμένου στο κρεβάτι. Αρκετά άτομα υποτιμούν, προσποιούνται και θάβουν τα συναισθήματά τους, αντιστέκονται να αναγνωρίσουν τα συμπτώματα από φόβο μην νιώσουν ή θεωρηθούν από τους άλλους αδύναμοι. Αυτό το είδος κατάθλιψης ονομάζεται και «Χαμογελαστή κατάθλιψη» (smiled depression).

Θα πρέπει να ξέρουμε αλλά και να ενημερώσουμε τους γύρω μας ότι η κατάθλιψη είναι μια νόσος που δεν φεύγει από μόνη της, αλλά μπορεί να θεραπευτεί με την βοήθεια ειδικών ψυχικής υγείας.

Ποιες είναι οι ενδείξεις που θα μας υποψιάσουν για πιθανή κατάθλιψη; Ποια είναι τα κρυφά σημάδια της κατάθλιψης;

– Διαταραχές προσοχής και συγκέντρωσης: Το άτομο δεν μπορεί να συγκεντρωθεί σε μια δραστηριότητα, αποσπάται εύκολα και δεν έχει τη διάθεση να επιμείνει.

– Αλλαγή στις συνήθειες του ύπνου (λιγότερες ώρες ύπνου ή περισσότερος ύπνος), της διατροφής (αύξηση του φαγητού ή ανορεξία), της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών (ουσίες, αλκοόλ, τσιγάρο).

– Επιθετική συμπεριφορά: Σε κάποιες περιπτώσεις, η επιθετική συμπεριφορά υποκρύπτει κατάθλιψη. Θα πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση εάν οι αγαπημένοι μας τείνουν να είναι περισσότερο επιθετικοί απ’ όσο πριν.

– Αύξηση του άγχους: Και το υπερβολικό άγχος, σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να υποδηλώνει κατάθλιψη.

– Αποφυγή κοινωνικών σχέσεων (στις κοινωνικές σχέσεις χρειάζεται κάποιος να προσποιείται και να δείχνει ότι είναι καλά): Συχνά,τα άτομα σε αυτές τις περιπτώσεις λένε μια δικαιολογία για να μην εμφανιστούν σε μια κοινωνική εκδήλωση ή πάνε σε μια κοινωνική εκδήλωση και φεύγουν νωρίς.

– Απαισιοδοξία η αίσθημα ματαιότητας: Μπορεί για παράδειγμα να λένε συχνά: Δεν πρόκειται να γίνει τίποτα, δεν θα πάει καλά αυτό που επιθυμώ, όλα είναι μάταια κ.λπ.

– Συναισθηματικά ξεσπάσματα: Μπορεί να ξεσπά σε κλάματα βλέποντας μια ταινία ή ακούγοντας μια δυσάρεστη διήγηση και η αντίδραση αυτή να είναι δυσανάλογη με την αντίδραση που θα είχε κάποιος άλλος στο άκουσμα των παραπάνω.

Εάν βιώνετε κάποια από αυτά τα συναισθήματα δεν θα πρέπει να επιτρέψετε στον εαυτό σας να συνεχίσει να νιώθει έτσι. Θα πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχολόγο (κλινικό, συμβουλευτικό κλπ), να συζητήσετε τους λόγους για τους οποίους νιώθετε έτσι. Δεν πρέπει να φοβόμαστε να γελάσουμε ή και να κλάψουμε, να είμαστε χαρούμενοι ή και θλιμμένοι, να είμαστε μόνοι ή με παρέα, να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε. Να το πάρουμε απόφαση ότι όλα είναι μες στο παιχνίδι και να δώσουμε τον καλύτερο εαυτό μας και η ζωή θα μας ανταμείψει με λίγη από την μαγεία της.

Ευάγγελος Ορφανίδης

Κλινικός Ψυχολόγος