Μια από τις πιο συναρπαστικές προσωπικότητες του εικοστού αιώνα, ο Χάουαρντ Χιούζ υπήρξε ένας μεγάλος νεωτεριστής, ένας ευφυής βιομήχανος, ένας γοητευτικός κινηματογραφικός παραγωγός και ένας ιδιαίτερα τολμηρός Αμερικανός, που όμως ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του πρώτον και κύριο, ως έναν πιλότο. Η ταινία, βασισμένη στη βιογραφία του Τσαρλς Χάιαμ, διηγείται τα χρόνια της ζωής του Χιούζ από τα τέλη του 1920 έως τα μέσα του 1940, μια εποχή, όπου σκηνοθετεί, κάνει παραγωγές ταινιών στο Χόλιγουντ και πιλοτάρει καινοτόμα αεροσκάφη, τα οποία σχεδιάζει και κατασκευάζει ο ίδιος. Ο Χιουζ ζει μια ζωή μέσα στη χλιδή, την επιπολαιότητα και τη διασκέδαση, όμως σταδιακά αυτή ανατρέπεται από την ανεξέλεγκτη ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή του.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι μία ιδιαίτερη διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ιδεοληψίες. Πρόκειται για επίμονες και επαναλαμβανόμενες ιδέες, σκέψεις, εικόνες ή παρορμήσεις που εισβάλλουν αιφνίδια, προκαλούν έντονο άγχος στο άτομο και βιώνονται από αυτό ως παρείσακτες, ανεπιθύμητες, παράλογες ή απαράδεκτες και βασανιστικές. Συνήθως οδηγούν σε ψυχαναγκασμούς, δηλαδή επαναλαμβανόμενες σκόπιμες συμπεριφορές ή νοητές διεργασίες τελετουργικού τύπου που αποσκοπούν στην ακύρωση των ιδεοληψιών και στην πρόσκαιρη μόνο ανακούφιση από το άγχος που προκαλούν οι τελευταίες.
Για παράδειγμα, το άτομο μπορεί να αναρωτιέται αν έσβησε το κλιματιστικό, το φως ή το θερμοσίφωνο (ιδεοληψία) και να ελέγχει πολλές φορές το διακόπτη (ψυχαναγκασμός). Ή μπορεί να φοβάται ότι η θέα ενός μαχαιριού μπορεί να τον οδηγήσει να κάνει κακό σε κάποιον οικείο (ιδεοληψία) και να κρύβει τα μαχαίρια, προκειμένου να αποφύγει το κακό (ψυχαναγκασμός).

Αναγνωρίζοντας ότι η συμπεριφορά του είναι παράλογη, το άτομο προσπαθεί να αντισταθεί στις ιδεοληψίες του αλλά σταδιακά υποχωρεί και υιοθετεί ολοκληρωτικά τις καταναγκαστικές συμπεριφορές. Αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο ότι οι ιδεοληψίες ή οι ψυχαναγκασμοί προκαλούν έντονη ενόχληση στο άτομο, είναι ιδιαίτερα χρονοβόροι και παρεμποδίζουν σημαντικά τις δραστηριότητές του (εργασία, διαπροσωπικές σχέσεις, επαγγελματική ζωή).

Ευάγγελος Ορφανίδης

Κλινικός ψυχολόγος